خدمات ریخته گری

انواع اصلی ریخته گری و کاربردهای آنها:

دنیای ریخته گری بسیار متنوع است و روش‌های گوناگونی بر اساس نوع قالب، نحوه پر کردن آن و فشار اعمال شده وجود دارد. در زیر به برخی از مهم‌ترین انواع آن اشاره می‌کنیم:

ریخته گری ماسه ای (Sand Casting)

این روش یکی از قدیمی‌ترین و پرکاربردترین انواع ریخته گری است. قالب در این روش از مخلوط ماسه، چسب و مواد افزودنی دیگر ساخته می‌شود. پس از انجماد فلز، قالب شکسته شده و قطعه خارج می‌گردد.

کاربردها: تولید قطعات بزرگ و پیچیده با هزینه قالب پایین، مانند بلوک‌های موتور، سرسیلندرها، بدنه‌های پمپ، چرخ دنده‌های بزرگ و قطعات ساختمانی.

ریخته گری دقیق (Investment Casting or Lost-Wax Casting)

در این روش، ابتدا یک مدل مومی از قطعه مورد نظر ساخته شده و سپس با چند لایه سرامیک پوشانده می‌شود. پس از خشک شدن پوشش سرامیکی، موم ذوب شده و از قالب خارج می‌گردد. فلز مذاب در حفره باقی مانده ریخته شده و پس از انجماد، پوشش سرامیکی شکسته و قطعه نهایی به دست می‌آید.

کاربردها: تولید قطعات پیچیده با دقت ابعادی و کیفیت سطح بسیار بالا، مانند قطعات توربین، ابزار جراحی، جواهرات، قطعات اسلحه و ایمپلنت‌های پزشکی.

ریخته گری تحت فشار (Pressure Die Casting)

در این روش، فلز مذاب با فشار بالا به داخل یک قالب دائمی فلزی (دای) تزریق می‌شود. این روش برای تولید انبوه قطعات با ابعاد دقیق، سطح صاف و جزئیات ظریف مناسب است.

کاربردها: تولید قطعات خودرو (مانند بدنه گیربکس، سرسیلندر)، لوازم خانگی (مانند بدنه جاروبرقی، قطعات ماشین لباسشویی)، قطعات الکترونیکی و اسباب بازی.

ریخته گری ریژه ای (Permanent Mold Casting or Gravity Die Casting)

در این روش، فلز مذاب تحت نیروی جاذبه به داخل یک قالب دائمی (معمولاً فلزی) ریخته می‌شود. این روش برای تولید قطعات با تیراژ متوسط تا بالا، دقت ابعادی نسبتاً خوب و کیفیت سطح بهتر نسبت به ریخته گری ماسه ای مناسب است.

کاربردها: تولید پیستون‌ها، چرخ دنده‌ها، اتصالات لوله، بدنه پمپ‌ها، رینگ‌ها و بسیاری از قطعات خودرو و صنایع دیگر.

ریخته گری گریز از مرکز (Centrifugal Casting)

در این روش، فلز مذاب به داخل یک قالب چرخان ریخته می‌شود. نیروی گریز از مرکز باعث می‌شود فلز به دیواره‌های قالب بچسبد و قطعات توخالی یا استوانه‌ای شکل بگیرند.

کاربردها: تولید لوله‌ها، رینگ‌ها، بوش‌ها، سیلندرها و قطعاتی با ساختار متراکم و بدون حفره.

ریخته گری پیوسته (Continuous Casting)

این روش برای تولید مقاطع فلزی با طول پیوسته مانند شمش، بیلت، بلوم و مقاطع خاص استفاده می‌شود. فلز مذاب به طور مداوم از یک قالب عبور کرده و به تدریج منجمد می‌شود.

کاربردها: تولید مواد اولیه برای صنایع فولاد، آلومینیوم و مس.

کارگاه های ریخته گری بسته به نوع ریخته گری و حجم تولید، می‌توانند بسیار متفاوت باشند. به طور کلی، یک کارگاه ریخته گری شامل بخش‌های زیر است:

• بخش ذوب: در این بخش، مواد اولیه (مانند شمش‌های فلزی یا ضایعات) در کوره‌های مخصوص ذوب می‌شوند تا به حالت مایع درآیند. نوع کوره بسته به جنس فلز و حجم ذوب متفاوت است (مانند کوره‌های قوس الکتریکی، کوره‌های القایی، کوره‌های کوپولا و کوره‌های بوته‌ای).
• بخش قالب سازی: در این بخش، قالب‌های مورد نیاز برای ریخته گری تهیه می‌شوند. این بخش بسته به نوع ریخته گری می‌تواند شامل ساخت مدل، تهیه مخلوط ماسه، ساخت جعبه‌های ماهیچه، مونتاژ قالب و آماده سازی سیستم راهگاهی باشد. در روش‌های ریخته گری با قالب دائمی، این بخش شامل طراحی، ساخت و نگهداری قالب‌های فلزی است.
• بخش ریختن: در این بخش، فلز مذاب از کوره به داخل قالب‌ها منتقل شده و ریخته می‌شود. این کار ممکن است به صورت دستی یا با استفاده از تجهیزات مکانیزه انجام شود.
• بخش انجماد و جداسازی: پس از ریختن فلز، قطعات در قالب خنک شده و منجمد می‌شوند. سپس قالب باز شده و قطعات ریخته شده از آن جدا می‌گردند.
• بخش تمیزکاری و پرداخت: قطعات ریخته شده معمولاً دارای زوائد، سیستم راهگاهی و ماسه‌های چسبیده هستند که در این بخش تمیز و پرداخت می‌شوند. این کار ممکن است شامل سنگ زنی، برشکاری، سندبلاست و سایر فرآیندهای تکمیلی باشد.
• بخش کنترل کیفیت: در این بخش، قطعات ریخته شده از نظر ابعاد، کیفیت سطح و خواص مکانیکی مورد بازرسی و آزمایش قرار می‌گیرند تا از مطابقت آن‌ها با استانداردهای مورد نظر اطمینان حاصل شود.